Aile İçi Rollerde Babalığın Önemi

Hatice Balin

Özet


İyi bir anne baba olmanın yolu sevgi, sabır, bilgi ve emekten geçmektedir. İdeal ebeveynin tanımı yoktur. Her ailede çocuk farklıdır. Dolayısıyla gereksinim ve iyinin tanımında da farklılıklar olur. Toplumların yapılarına ve kültürel kodlarına göre anne ve babalığın aile içi rolleri hakkında farklılıkların olduğu görülür. Bu değişkenlik çocuğun yetişmesindeki ebeveyn tutumlarına da yansır. Genel olarak, tüm toplumlarda çocuğun eğitiminde babalar çok uzun dönem unutulmuşlardır. Bu yüzden çocuğun eğitimi ile ilgili kuramlarda genellikle anneler ile ilgili çalışmalar daha fazlayken, babalar hakkında yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Aile içi ve kamusal alandaki rollerde, toplumsal değişimlerin yaşanmasıyla beraber babalığa dair çalışmalar belli bir oranda artsa dahi daha fazla çalışmaya gereksinim duyulmaktadır. Farklı toplumlarda özellikle de Türkiye’de aile içi çözülmelerin çoğunlukla annelerin çalışma hayatına katılması ve kamusal alandaki varlığının sonucunda ortaya çıktığı ileri sürülmektedir. Aile içi rol paylaşımında çocuğun fiziksel bakımı haricinde, eğitiminden de büyük ölçüde annenin sorumlu tutulduğu görülmektedir. Çalışmamızda çocuğa ilişkin rol ve sorumluluk paylaşımında babalık rolünün önemi ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada literatür taraması ile aile içinde babalığın rolü sorgulanmış, toplumsal cinsiyet bağlamında yer yer açımlanarak baba-çocuk ilişkisi düzeyinde babalık rolünün sosyolojik analizi yapılmıştır. Böylece tarihsel süreçte babalık rolünün şekillenişi, toplumsal cinsiyet tarafından belirlenimi ve bu rolün çocuğun gelişimindeki etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler


Babalık, Toplumsal Cinsiyet, Aile İçi Roller, Çocuk

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Akçınar, Y. Y. (2017). Türkiye’de ilgili babalık ve belirleyicileri. AÇEV. İstanbul: baskı Taymaz matbaacılık

ve baskı çözümleri tic. ltd. şti.

Akşit, E. (2012). Kızların sessizliği. İstanbul: İletişim yayınları,sayfa:157.

Arkonaç, S. Ö. O. (1998). İki farklı eğitim düzeyinde baba olma algısı. Marmara Üniversitesi Dergisi,

İstanbul: https://dergipark.com. adresinde 2.07.2021 tarihinde erişildi.

Atalar, Z. T. (2017). Biraz da babalara yer açsak. Lacivert, Haziran sayı: 36, 54-58. 2 Temmuz 2021

tarihinde http://www.lacivertdergi.com/gundem/makaleler. adresinden erişildi.

Balin, Hatice. (2017). Toplumsal cinsiyet açısından kadının siyasal katılımı ve önündeki engeller,

Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü sosyoloji

Ana bilim dalı, İstanbul, 379-249.

Bayraktar, Z. (2020). İnterseks-hermafrodit ve eşcinsel (norm ve norm dışı cinsellik, farklar, nedenler,

öneriler). İstanbul: Motto yayınları.

Bayraktar, S.(2011). Makbul anneler müstakbel vatandaşlar. Ankara: Ayizi yayıncılık.

Bayhan, V. (2012). “Beden sosyolojisi ve toplumsal cinsiyet”, Doğu Batı Düşünce, (63), 147-164.

Bora, A. (2014). Kadınların sınıfı ücretli ev emeği ve kadın öznelliğinin inşası. İstanbul: İletişim yayınları.

Aksu, B. ve Üstün, İ. (2005). “Sıcak aile ortamı” Demokratikleşme sürecinde kadın ve erkekler.

İstanbul: TESEV yayınları.

Bowlby j.ve Ainsworth M. Inge B., (1992). “The Origins Of Attachment Theory “Developmental Psychology”, (28), 759-775.

Bozok, M. (2018). Ebeveynlik, erkeklik ve çalışma hayatı arasında Türkiye’de babalık. İstanbul: AÇEV yayınları.

Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology Of Human Development. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Buhari, İ. (2009). Sahih Buhari ve tercüme şerhi, İstanbul: Sağlam yayınevi.

Cengiz, K., Uğraş U.T. ve Önder K. (2004),“Hegemonik erkekliğin peşinden.” Toplum ve Bilim, no. 101

S: 50-70.

Connell, R. W. (1998). Kişi ve cinsel politika. toplumsal cinsiyet ve iktidar. (C. Soydemir, Çev.) İstanbul:

Ayrıntı yayınları.

Cabrera, N. J., Tamis-LeMonda, C. S., Bradley, R.H.İ, Hofferth, S. ve Lamb, M. E. (2000). Fatherhood İn

The Twenty-First Century. Child Development, 71, 127-136.

Çetin, Ö., Z., (2016). “Geleneksel Türk sinemasında erkeğin değişen imgesi.” Erkek kimliğinin

değişemeyen halleri, (ed. Huriye Kuruoğlu), 121-143. Ankara: Nobel yaşam.

Çağdaş, A., (2012). Anne-baba-çocuk iletişimi, (1. Baskı). Ankara: Eğiten kitap.

Deyba, İ. (2021). Kütüb-i sitte muhtasarı, hadis kitabı 2. cilt. Ebu Davut Es-Sünen-i İstanbul: Polen

yayınları, 252.

Demren, Ç.(2017). “Kahvehane erkekliği: Ankara’da bir gecekondu mahallesi örneği.” Doktora Tezi,

Hacettepe Üniversitesi, 2007

Demren, Ç. (2008). “Kadınlık dolayımıyla erkeklik öznelliği.” Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal

Bilimler,1(32), 73-92

Datta Gupta, N., Smith, N. ve Verner, M. (2008). Childcare and parental leave in the nordic countries: a

model to aspire to?, Review Of Economics Of The Household, (6) 65–89.

Eslek, D. T. (2018). Ekolojik sistemler kuramı çerçevesinde göçmen. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal

Bilimler 3(20), 347-362. 23 Mayıs 2021 tarihinde https://dergipark. org.tr adresinden erişildi.

Ehrensaft, D. (1987). Parenting together men and women sharing the care of their children. Newyork:

Free Press.

El-Askalânî, İ. H. (2011). El-İsabe Seçkin sahabeler. (çev. S. Erdoğmuş). İstanbul: Sağlam yayınevi,

Evans, C. (1997). “Turkish fathers’ attitudes to and ınvoluement in their fathering role: a low socio

–economic sample”. (Türk Babalarının Babalık Rolüne Yönelik Tutumları Ve Katılımları: Düşük

Sosyo-Ekonomik Bir Örneklem) B.Ü. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi.

Flouri, E. ve Buchanan, A. (2002). Life satisfaction in teenage boys: the moderating role of father

involvement and bullying. aggressive behavior, 28, 126-133.

Freud, S. (1996). Beş Konferans ve psikanalize toplu bakış, (çev. Kâmuran Şipal,). Cem Yayınevi,

İstanbul.

Finley, G. E. ve Schwartz, S. J. (2004). The father involvement and nurturant fathering scales:

retrospective measures for adolescent and adult children. educational and psychological

measurement, 64, 143-164.

Foucault, M. (2016). Özne ve iktidar. İstanbul: Ayrıntı yayınları.

Gregory, A. ve Milner, S., (2008). Fatherhood Regimes And Father İnvolvement in France and the UK.

Work & Family, (11), 61-84.

Günay, G. ve Özgün B.(2011). Kadınların toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde aile içi yaşamı algılama

Biçimleri.” Türkiye Sosyal Araştırmalar,3 (15), 158-171.

Güngörmüş Ö.Oya (2012). Baba olmak (2. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Güngörmüş Ö., O. ve Arkonaç, S., (1998) “İki farklı eğitim düzeyinde baba olma algısı”, M.Ü. Eğitim

Bilimleri (10), 253-263.

Harris, K. M., Furstenbeg, F. F. ve Marmer, J. K. (1998). Paternal involvement with adolescents in intact

families: The influence of fathers over the life course. Demography, 35, 201-216.

Harkness, S. S. (1992). The cultural foundations of father’s role: evidence from kenya and the united

states, father-childrelations; cultural and biosocial contexts. s. h. barry içinde, father child

relatıons cultural and biosocial contexst, New York: Aldıne Gureyter, 192-200.

Kağıtçıbaşı, Ç.(1998).Kültürel psikoloji: kültür bağlamında aile ve insan gelişimi, 1. baskı, İstanbul:

Yapı Kredi Yayınları.

Karagöz, L. (2005). Türkiye’de aile politikalarında bütünlük ihtiyacı. İstanbul: İlmi Etüdler Derneği, 3-10

Karaköse, R.ve Karaköse, Ş. (2012). Çocuk eğitiminde babanın etkisi. İstanbul: Yediveren yayınları, 36

Kemal, N. (2005); “Bizde ahlâkın hâli”, Osmanlı modernleşmesinin meseleleri bütün makaleleri 1,

(Haz. Nergiz Yılmaz Aydoğdu, İsmail Kara), Dergâh Yayınları, İstanbul, 488-491.

Kwok, S. Y. ve Li, B. K. (2015). A Mediation model of father involvement with preschool children in Hong

Kong. Social Indicators Research, 122, 905–923.

Kocatepe, B. ve Bilgi, S. (2018). Toplumsal bir inşa olarak babalık: annelerin yaşam öykülerinde baba

imgesi Fe Dergi 10, no. 2, 43-59. 23.9.2021 tarihinde http://cins.ankara.edu.tr/ adresinden

erişildi.

Kuntz,İ., M., Makino, K., Kato, K. ve Tsuchiya, M. (2004). Japanese fathers of preschoolers and their

involvement in child care. Journal of Marriage and Family, 66, 779-791.

Kuzucu, Y. (2011). Değişen babalık rolü ve çocuk gelişimine etkisi. Türk Psikolojik Danışma Ve

Rehberlik Dergisi, 4(35), 79-89.

Kalmijn, M. (1999). Father involvement in childrearing and the perceived stability of marriage. Journal

Of Marriage And The Family, 61, 409-421.

Landale, N. S. ve Oropesa, R. S. (2001). Father involvement in the lives of mainland. social forces, 79,

-968.

Lawrence, S. K., Watson, J., Stepteau-Watson, D. (2013). President obama and the fatherhood

initiative. race, gender & class, 20, 98-113.

Lewis, J. ve Campbell, M. (2007). UK Work/family balance policies and gender equality 1997– 2005.

Social Politics, 14, 4–30.

Mahler, M. P. (1975). The Psyhologial Birth Of The Human Infant. New York: Basic Books.

Mitra, s. (2003). Başarılı anne baba olmak. (N. Şekercioğlu, Çev.) İstanbul: Platform yayınları.

Mithat, A. (2013/a); Ana-babanın evlat üzerindeki hukuk ve vezaifi, (Haz.:Gizem Akyol), İstanbul:

Dergâh yayınları

_________(2013/b). Menfa –sürgün Hatıraları-, Kapı Yayınları, İstanbul 289

_________ (2013/ C).Peder olmak sanatı, (Haz.:Gizem Akyol), Dergâh yayınları, İstanbul

McDonough, P., Walters, V. ve Strohschein, L. (2002). Chronic stress and the social patterning of

women’s health in canada. Social Science & Medicine, 54, 767-782.

Nevevi, İ. (1928). Riyazüs Salihin Hadisi şerif tercümesi, ( Kandemir, M.Y., Çakan, İ.L., Küçük.

R.(2017). Ravza yayınevi, İstanbul: 486

Nepomnyaschy, L. ve Donnelly, L. (2015). Father involvement and childhood injuries. journal of

marriage and family, 77, 628-646.

Paquette, D., Bolté, C., Turcotte, G., Dubeau, D. ve Bouchard, C. (2000). A new typology of fathering:

Defining and associated variables. Infant and Child Development, 9, 213–230.

Resmi Gazete (2011). Bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile sosyal sigortalar ve genel sağlık

sigortası kanunu ve diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması

hakkında kanun, 25 Şubat.

Rousseau, J. J. (1966). Emilie (6. Baskı), Çev. Hilmi Ziya Ülken vd. İstanbul: Türkiye yayınevi.

Sancar, S. S. (2006.). Bir de buradan bak: cinsiyet eşitsizliği bir “kadın” değil, toplumun sorunudur.

Ankara: KA-DER yayınları.

Sayar, K. (2019). Baba olmak:12 Eylül 2021 https://kemalsayar.com/insana-dair/baba-olmak

adresinden erişildi.

Şahin, H. V. (2014). Beş altı yaşında çocuğu olan babaların, babalık rolünü algılamaları ile Aile. Türkiye

Sosyal Araştırmalar, 181(181), 273-294.

Şahin, F. ve Mercan, Z. (2017). Babalık rolü ve farklı kültürlerde babalık rolü algısı. (Hasan Kalyoncu

Üniversitesi) Uluslararası Erken çocukluk eğitimi çalışmaları /International Journal of Early

Childhood Education Studies, 2(2), 1-10.

Şahin, H. ve Demiriz, S. (2014). Beş altı yaşında çocuğu olan babaların, babalık rolünü algılamaları

ile aile katılım çalışmalarını gerçekleştirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türkiye Sosyal

Araştırmalar, 181(181), 273-294.

Turan, J.M., Nalbant, H., Bulut, A., Sahip, Y., (2001). “Including expectant fathers in antenatel

education programmes in istanbul, Turkey”Reproducive Health Matters, (9) 18, Kasım.

Tol, U.,U.ve Taşkan, D.(2018). Erkeklik ve babalık halleri. İstanbul: AÇEV yayınları.

Ünüvar, Perihan (2008). Babaların 3-6 yaş grubu çocuklarıyla geçirdikleri zamanın niteliğini belirleme ve

geliştirme. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 32.

Wostonecraft, M. (2007). Kadın haklarının gerekçelendirilmesi.(D. Hakyemez, Çev.). İstanbul:Türkiye İş

Bankası Kültür.

Yasin İ., (2021).Yahudi ve Hristiyan kutsal metinlerinde çocuk algısı. Kayseri Üniversitesi Develi İslami

İlimler Fakültesi Felsefe Ve Din Bilimleri Bölümü, (Bozok University Journal Of Faculty Of Theology),

, 256.

Yalın, A. (1979). Baba ve çocuk etkileşimi. Psikoloji (5).

Yavuzer, H. (2003). Çocuğu tanımak ve anlamak. İstanbul: Remzi.

Yazıcı, K. (2019). Diyanet aile ve diyanet haber: 13 Eylül 2021 tarihinde https://www.diyanethaber.

com.tr/aile-dergisi/baba-olmak-h6143.html adresinden erişildi.

Yıldız, İ. (2018). Tanzimat romanında eğitim sorunu doktora Tezi Fırat Üniversitesi, Elâzığ.

Yılmaz, Y. (2019). İslâm’da aile ve çocuk eğitimi. h. p. içinde, ıı. Uluslararası Mevlidi Nebi Sempozyum

Tebliğler Kitabı, 349. Şanlı Urfa: 22. 9.2021 tarihinde http://ilahiyat.harran.edu.tr/tr/

sempozyum/sempozyumlar/. Adresinden erişildi.




DOI: http://dx.doi.org/10.47646/CMD.2021.247