Çocuk Medyalarında Dinin Sunuluşu

Cemil Oruç

Özet


Medyanın insan hayatındaki etkisi giderek artmakta, eğitim, kültür ve sanat alanlarında olduğu gibi dinin sunumu açısından da medya önemli bir araç haline gelmektedir. Medyanın etkilediği hedef kitlenin büyük bir çoğunluğunu ise yetişkinlerden ziyade çocuklar oluşturmaktadır. Çocukluğu manevi ve kutsal yönü olan apayrı bir değerlendirme alanı olarak ele alan pek çok çalışma, yaşadığımız çağda çocukların geçmiş yüzyıllara göre daha büyük bir tehlike altında olduğunu göstermektedir. Ülkemizde yeni sayılabilecek olan bu araştırma sahası uluslararası literatürde genişçe ele alınmış, medya ve çocuk ilişkisi konusunda çok sayıda araştırma yapılmıştır. Medya, çocukluk, çocuk maneviyatı, çocuk teolojisi ve manevi gelişim başlıkları altında yapılan çalışmalar bu konuyu çok yönlü olarak ele almışlardır. İşte bu çalışma literatür tarama ve doküman inceleme yoluyla ilgili araştırmaların ele alındığı teorik bir incelemedir. Çalışmamız esas olarak çocukluğun parçacı bir bakış açısıyla ele alınamayacağını, özellikle çocuk ve din ilişkisi bağlamında teolojinin çocukluğu diğer gelişim alanlarıyla birlikte ele alması gerektiğini savunmaktadır. Bize göre değişen hayat koşulları göz önünde bulundurularak, çocuk, medya ve din ilişkisi disiplinler arası bir bakış açısıyla yorumlanmalıdır. Dinin özellikle kutsallık ve derinlik boyutunun ihmal edilmediği bir yaklaşım günümüz çocuklarının en önemli ihtiyaçlarından biri olarak görülmüştür.     


Anahtar Kelimeler


Çocuk ve medya, çocuk dindarlığı ve maneviyatı, çocuk teolojisi, din dili, dinî gelişim

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Allport, G. W. (2004). Birey ve dini. Bilal Sambur (çev), Ankara: Elis Yay.

Ashton, E. (2000). Religious education in the early years - Teaching and learning in the first three years of school, London: Routledge.

Atik, A. (2018). Hz. Peygamber’in hayatını anlatan çocuk kitaplarının dini düşüncenin gelişimi açısından değerlendirilmesi. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 13(15), 527-538.

Ayrancı, Ü. vd. (2004). Televizyonda çocukların en çok seyrettikleri saatlerde gösterilen filmlerdeki şiddet düzeyi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 5, 133–135.

Bahadır, A. (2010). Çocukluk dönemi din ve değer yapılanmasında TV yayınlarının olumsuz etkileri ve çözüm önerileri. Çocuk Sorunları ve İslam Sempozyumu içinde (548-606), İstanbul: Ensar Yay.

Bahadır, A. (2005). Çocukluk dönemi din ve değer yapılanmasında TV yayınlarının olumsuz etkileri ve çözüm önerileri. Çocuk Sorunları ve İslam Sempozyumu Bildiri Kitabı içinde (548-606), Rize.

Bandura, A. (1989). Human agency in social cognitive theory. American Sychologist-American Psychological Association, 44:9, 1175-1184.

Bandura, A. (2001). Social cognitive theory of mass communication. Media Psychology III-Theoretical Integration and Research Synthesis Essay, 3(3), 265-299.

Barber, L. W. (1981). The Religious education of preschool children. Birmingham Alabama: Religious Education Press.

Barry, C. vd. (2012). The role of mothers and media on emerging adults’ religious faith and practices by way of internalization of prosocial values. Journal of Adult Development, 19, 66-78.

Bosacki, S. vd. (2010). The spiritual component of children’s lives: The role of media. British Journal of Religious Education, 32(1), 49-61.

Centerwall, B. S. (1992). Television and violence - The scale of the problem and where to go from here. Special Communication-Jama, 267(22), 3059-3063.

Cheung, C. K. (2006). Media education as a vehicle for teaching religion: A Hong Kong Case. Religious Education: The official journal of the Religious Education Association, 101(4), 504-515.

Christians, C. G. (2002). Religious perspectives on communication technology. Journal of Media and Religion, 1(1), 37-48.

Coles, R. (1990). The spiritual life of children. Boston: Houghton Mifflin Company.

Cortes, C. E. (2005). How the media teach. Yearbook of the National Society for the Study of Education, 104(1), 55-73.

Cüceloğlu, D. (2002). İnsan ve davranışı - Psikolojinin temel kavramları. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Cüceloğlu. D. (2016). Savaşçı. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Elkind, D. (1970). The origins of religion in the child. Review of Religious Research, 12(1), 35-42.

Enderun, M. A. (2008). Beyaz perdenin din algısı sinema-din ilişkisi üzerine bir analiz. İstanbul: Işık Yay.

Esed, M. (2002). Kur’an mesajı: Meal-tefsir. C. Koytak ve A. Ertürk (Çev.), İstanbul: İşaret Yay.

Fowler, J. W. (2004). Faith development at 30: Naming the challenges of faith in a new millennium. Religious Education, 99(4), 405-421.

Goldman, R. (1965). Readiness for religion - A basis for developmental religious education. New York: The Seabury Press,

Goldman, R. (1964). Religious thinking from childhood to adolescence. New York: The Seabury Press.

Grimmitt, M. vd. (1991). A gift to the child: Religious education in the primary school-teachers’ source book. London: Simon&Schuster.

Harms, E. (1944). The development of religious experience in children. The American Journal of Sociology, 50(2), 112-122.

Hay, D. ve Nye, R. (1998). The spirit of the child. London: Fount.

Heller, D. (1986). The children’s god. Chicago: University of Chicago Press.

Herbert, D. E. J. (2011). Theorizing religion and media in contemporary societies: An account of religious ‘publicization’. European Journal of Cultural Studies, 14(6), 626-648.

Hoover, S. M. (2013). Dijital çağda çocuk medyası (ve din): Zorluklar ve koşullar. 1. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi Bildiri Kitabı içinde (215-222), İstanbul: Çocuk Vakfı Yay.

Hoover, S. M. (2006). Religion in the media age. Oxon: Routledge.

Hull, J. M. (1997). Theological conversation with young children. British Journal of Religious Education, 20(1), 7-13.

Hull, J. M. (1997). God-talk with young children-notes for parents and teachers. Birmingham: CREDAR.

Hyde, B. (2011). Montessori and Jerome W. Berryman: Work, play, religious education and the art of using the christian language system. British Journal of Religious Education, 33(3), 341-353.

Kağıtçıbaşı, Ç. (2005). İnsan ve insanlar. İstanbul: Evrim Yay.

Koç, T. (1998). Din dili. İstanbul: İz Yay.

Kohlberg, L. (1968). The Child as a moral philosopher. Psychology Today, 2(4), 24-30.

Köylü, M. & Oruç, C. (2017). Çocukluk dönemi din eğitimi. İstanbul: Nobel Yay.

Köylü, M. (2004). Çocukluk dönemi dini inanç gelişimi ve eğitimi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XLV(II), 137-154.

Krohn, M. D. vd. (1979). Social learning and deviant behavior: A specific test of a general theory. American Sociological Review, 44, 636-655.

Kuntsche, E. N. (2004). Hostility among adolescent in Switzerland? Multivariate relations between excessive media use and forms of violence. Journal of Adolescent Health, 34, 230-236.

Lee, J. M. (1988). How to teach: Foundations, processes, procedures. D. Ratcliff. (Yay. Haz.). Handbook of Preschool Religious Education içinde (152-223), Birmingham, Alabama: Religious Education Press.

Meier, P. vd. (1996). Introduction to psychology and counselling - Christian perspectives and applications. Michigan: BakerBooks.

Menekşe, Ö. (2005). Türk sinemasında din ve din adamı imajı. II. Uluslar Arası Dinî Yayınlar Kongresi içinde (45-66), Ankara: DİB Yay.

Mountain, V. (2011). Four links between child theology and children’s spirituality. International Journal of Children’s Spirituality, 16(3), 261-269.

Myers, D. G. (1979). Social psychology. New York: McGraw-Hill.

Nils, H. G. (2004). Din psikolojisine giriş. Abdulkerim Bahadır (Çev.), İstanbul: İnsan Yay.

Oruç, C. vd. (2011). Okul öncesi dönem çocuğunun kişilik gelişiminde rol modellik ve çizgi filmler. EKEV Akademi Dergisi, 15(48), 281-292.

Oruç, C. (2013). Din Eğitimi Açısından Çocuk Teolojisi ve İlahiyat Fakülteleri İçin Bir Öneri. İlahiyat Fakültelerinde Kalite ve Verimlilik Sempozyumu, İstanbul.

Otto, R. (1958). The idea of the holy. London: Oxford University Press.

Özbaydar, B. (1970). Din ve tanrı inancının gelişmesi üzerine bir araştırma. İstanbul: Baha Matbaası.

Özkök, E. (2003). Laikliğin anavatanında bir manşet. Hürriyet, 21.03.2003.

Parker, S. G. (2010). Teach them to pray Auntie: Children’s Hour Prayers at the BBC, 1940-1961. History of Education: Journal of the History of Education Society, 39(5), 659-676.

Piaget, J. (ty.). Judgment and reasoning in the child. Edinburg: The Edinburg Press.

Postman, N. (2012). Televizyon: Öldüren eğlence-Gösteri çağında kamusal söylem. Osman Akınbay (çev.), İstanbul: Ayrıntı Yay.

Ratcliff, D. ve Nye, R. (2006). Childhood spirituality: Research foundation. Eugene G. Roehlekpartain (ed.) The Handbook of Spiritual Development in Childhood and Adolescence içinde (473-483), California: Sage Publications Inc.

Ratcliff, D. (ed). (2004). Children’s spirituality: Christian perspectives, research, and applications. Oregon: Cascade Eugene.

Ream, G. L. ve Savin-Williams, R. C. (2003). Religious development in adolescence. Gerald R. Adams vd. (eds.) Blackwell Handbook of Adolescence içinde (51-59), Oxford: Blackwell Publishing Ltd.

Rossiter, G. (1999). The shaping influence of film and television on the spirituality and identity of children and adolescents: An educational response- part 3. International Journal of Children’s Spirituality, 4(2), 207-224.

Sartori, G. (2004). Görmenin iktidarı. G. Batuş ve B. Ulukan (çev.), İstanbul: Karakutu Yay.

Schweitzer, F. (2006). Children as theologians: God-talk with children, developmental psychology, and inter-religious education. Dennis Bates vd. (eds.), Education, Religion and Society: Essays in Honour of John M. Hull içinde, London: Routledge.

Smart, N. (1968). Secular education¬ - The logic of religion. London: Faber and Faber.

Soukup, P. (2005). Vatican opinion on modern communication. C. H. Badaracco. (Yay. Haz.). Quoting God-How Media Shape Ideas about Religion and Culture içinde, Texas: Baylorpress.

Starbuck, E.D. (1908). The Psychology of religion - An empirical study of the growth of religious consciousness. New York: The Walter Scott Pub. Co.

Stout, D. A. ve Buddenbaum, J. M. (2008). Approaches to the study of media and religion: Notes from the Editors of the Journal of Media and Religion with recommendations for future research. Religion, 38(3), 226-232.

Streib, H. (1997). Mass media, myth and narrative religious education. British Journal of Religious Education, 20(1), 43-52.

Şirin, M. R. (2016). Televizyon, çocuk ve aile. İstanbul: İz Yay.

Şirin, M. R. (2003). Çocuk ve gençlere yönelik dinî yayınların mevcut durumu ve geleceğe yönelik öneriler (din, aile, çocuk, genç ve medya). Türkiye I. Dinî Yayınlar Kongresi içinde (81-88), Ankara: DİB Yay., 2003.

Uygun, H. (1992). Halktaki din adamı imajı ve din görevlilerinden beklentileri. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ondokuz Mayıs Üniversitesi S.B.E. Samsun.

Vianello, R., Tamminen, K. ve Ratcliff, D. (1992). The Religious concepts of children. D. Ratcliff. (Yay. Haz.), Handbook of Children’s Religious Education içinde (56-81), Birmingham: Religious Education Press.

Wallinga, C. ve Skeen, P. (1988). Physical, language, and social-emotional development. D. Ratcliff. (Yay. Haz.), Handbook of Preschool Religious Education içinde (30-58), Birmingham: Religious Education Press.

Wilson, V. (1991). Infant and pre-schoolers. R. E Clark. (Yay. Haz.), Christian Education: Foundations for the Future içinde, (221-231), Chicago: Mooddy Press.

Yavuz, K. (1983). Çocukta dinî duygu ve düşüncenin gelişimi. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yay.




DOI: http://dx.doi.org/10.47646/CMD.2021.260