Çocuklarla Felsefe

Aynur İlhan Tunç

Özet


Çocuklar için felsefe, felsefi bir diyalog anlamına gelir. Grupça yapılır. Bireysel klasik felsefi akıl çıkarımlarının yerini grup tartışması almıştır. Soru sorma önemlidir. Tartışmayı öğretmen yönlendirir. Geri bildirim verir. Nasıl tartışacaklarını yönlendirir. Öğretmen merkezli eğitimde tek otorite öğretmendir, ama çocuklar için felsefede otorite paylaşılır.

Yirminci yüzyılda özgür olma, özerk olma, rasyonalite, davranışlarının sorumluluğunu alma, eleştirel düşünme, liberal vurgu, bilgiyi yapılandırma eğitimin dikkate değer unsurlarıdır. Eğitim içinde düşünme eğitimi konusu tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de eğitim sorunları içinde önemli bir yere sahiptir. Çocuklar küreselleşen dünya ve medya aracılığıyla oluşturulan sanal bir evrenle çevrelenmişlerdir. Genel sorun çocukluk yıllarımızdaki varlığa karşı ilgi ve dikkatimizi, merak ve hayret duygumuzu yıllar içinde yitirdiğimiz gerçeğidir. Eğitim kurumunda gittikçe artarak karşı karşıya kaldığımız bu gerçek tüm dünya ülkeleri için pek fazla değişmez. Yapılan son araştırmalar da bu sonucu desteklediğinden konunun ele alınması ve incelenmesi gereklilik halini almıştır. Eğitimin temeli olan bilgi edinme, günümüzde artık eskisi gibi öğretmenden aktarma yoluyla olmamaktadır. Enformasyon bir tuşun ucunda bilgisayardadır. Bundan böyle okulun görevi bu enformasyondan nasıl bilgi üretileceğini ve verileri sorgulayarak değerlendirebilmeyi öğretmektir. Öğrenci ezbere dayalı eğitimden kurtulmalıdır.

Çalışmamızda çocuklar için felsefe kavramı çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. Çocukların felsefe konusunda yeterlilikleri var mıdır? Felsefe yönteminin amacı nedir ve yöntemi nasıldır? Öğretmenin/yöneticinin/liderin rolü nasıl olmalıdır? Son bölümde ise felsefe disiplinlerinden etik çerçevesinde geleneksel çocuk hikayemiz “Kaşağı” kitabının kısa özeti ve çocuklar için olası bir felsefi tartışma modeli sunulmuştur. En son olarak sonuç ve kaynakça yer almıştır.

Yetişkinlerin de fazla ilgi göstermediği bir disiplin olan felsefenin çocukluktan başlayarak sevdirilmesi ve bir yöntem olarak kullanılması ülkemiz için bir imkan olarak ortaya çıkmaktadır. Çok yönlü çalışmalara ihtiyaç vardır.


Anahtar Kelimeler


Düşünme eğitimi, çocuklarla felsefe, eleştirel eğitim, etik ve çocuk felsefesi

Tam Metin:

PDF

Referanslar


KAYNAKÇA

Akkocaoğlu Çayır, N. (2015). Çocuklar İçin Felsefe. Cito Eğitim: Kuram ve Uygulama, 27.

Akkocaoğlu Çayır, N. (2015).Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi Üzerine Nitel bir Araştırma. Basılmamış Doktora Tezi. Ankara: H.Ü.

Bayraktar, L. (2017). Çocuklarla felsefe, Çocuklar İçin Felsefe ya da Eğitim Sistemimizde Felsefenin Yerine Dair. Türk Yurdu, 106, 361.

https://www.turkyurdu.com.tr/yazar.php?id=70

Bellatalla, L. (1998, 10. 15 August ). Philosophy and Education: From Elitism to Democracy, Twentieth World Congress of Philosophy Boston, Massachusetts U.S.A. http://www.bu.edu/wcp/Papers/Educ/EducBell.htm

Borresen, B. (2013). Philosohy For, With and Of Children. Glina, M. B. ( Ed.), Newcastle, UK: Cambridge Scholars Publising.

Budak L. (2010) Gündoğan, E. (Ed.), Civilacademy Journal of Social Sciences/ Sosyal Bilimler Dergisi. İçinde. İstanbul: 8/ 2 .

Burgh, H. & Nichols, K. (2011). The Parallels Between Philosophical Inquiry and Scientific Inquiry: Implications for Science Education. Educational Philosophy and Theory, 44 (10), 1045-1059.

Cevizci, A. (2011). Eğitim Felsefesi. İstanbul: Say Yayınları..

Direk, N. (2008). Filozof Çocuk. İstanbul: Pan Yayıncılık.

Direk, N. (2011) . Çocuklarla Felsefe. İstanbul: Pan Yayıncılık:

Direk, N. ve Tepe, H. (2013). UNESCO verileri Işığında Dünya’da Çocuklar İçin Felsefe. İçinde B. Çotuksöken ve H. Tepe (Yay. Haz.). Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları.

Fisher, R. (2008). Teaching Thinking: Philosophical Enquiry in the Classroom. London: Bloomsbury Publishing.

Goering, S. (2012). Ethics and Young Students; Philosopcihal Discussion as Ethics Education. Cambridge Scholars Publishing.

Gregory, M. (2008). Philosophy for Children: Practitioner Handbook. USA : IAPC Publication, Montclair.

Gönül, L. (2013). Çocuklar İçin Sheakspeare ile Felsefe. Ankara: ODTÜ Yayıncılık.

Gür, Ç . (2010) . Çocuklarla Felsefe. Gündoğan, E. (Ed.), Civilacademy Journal of Social Sciences/ Sosyal Bilimler Dergisi. İçinde. İstanbul: 8/ 2 .

Karakaya, Z. (2005).Çocuk Felsefesi ve Çocuk Edebiyatı. İstanbul: Hece Yayınları.

Karakaya, Z. (2006). Çocuk Felsefesi ve Çocuk Eğitimi. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 6(1), 23-37.

Kefeli İ., ve Kara, U. (2008). Philosophical and Critical Thought Development of Child

Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences. 41, 339-357.

Kennedy, D. (1999). Philosophy for Children and Reconstruction of Metaphilosophy, 30 (4), 338-359.

Lipman, M., Sharp, M. A. & Oscanyan, F.S. (1980). Philosophy in the Classroom. Philadelphia: Temple University Press.

Polat, T. (2017, 16 Eylül ) Eğitim Umut Olmaktan Çıktı mı? Karar Gazetesi.

Philgren, A. (2008). Socrates in the Classroom: Rationales and Effects of Philosophising with Children. Sweden: Stockholm University-Elanders Sverige.

Saeed, N.(2005). Interview M. A. Sharp. Philosophy for Children.

[ http://www.buf.no/en/read/txt/?page=sn-sharp], Erişim tarihi: 10 ağustos 2017.

Stanley, S. ve Bowkett,S. (2004) But why? Teacher’s Manual: Developing Philosophical Thinking in the Classroom. U.K.:Network Educational Press.

Seyfettin, Ö.(2017). Kaşağı. İstanbul: Timaş Yayınları.

Taşdelen, V.(2014) Felsefenin Gülümseyen Yüzü: Çocuklarla Felsefe. Türk Dili.

http://tdk.org.tr/

TUSİAD Raporu.

file:///C:/Users/YBU_TOSHIBA/Downloads/TUSIAD-pisa-rapor-BASKI.pdf

Erişim tarihi: 10.10.2017

Vansielegem, N.(2005) Philosophy for Children as the Wind of Thinking. Journal of Philosophy of Education, 29(1):19-35.